Tracergas: lekken vinden waar andere methoden falen

Soms volstaat akoestische detectie of thermografie niet - bijvoorbeeld bij kunststof leidingen (PE, PVC, PEX), bij zeer kleine lekkages, bij leidingen onder een dikke betonvloer of in situaties met veel omgevingsgeluid. In zulke gevallen zetten we tracergas in: een uiterst nauwkeurige techniek waarmee we lekkages opsporen die met geen enkele andere methode te vinden zouden zijn.

Wat is tracergas? We gebruiken een mengsel van 95% stikstof en 5% waterstof - internationaal bekend als formeergas. Dit gas heeft een aantal unieke eigenschappen die het ideaal maken voor lekdetectie: het is volkomen veilig (niet brandbaar in deze concentratie), niet-toxisch, milieuvriendelijk, en waterstof is het kleinste molecuul dat bestaat. Dat laatste betekent dat het door zelfs de allerkleinste opening kan ontsnappen - veel kleiner dan water of lucht ooit zouden kunnen.

Hoe werkt het in de praktijk? We tappen het te onderzoeken systeem volledig af (water uit de leidingen, of we sluiten het af bij gas-detectie) en vullen het vervolgens met het formeergasmengsel onder lichte druk (meestal 0,5 tot 2 bar). Het gas verspreidt zich door het hele systeem en ontsnapt vervolgens via elke aanwezige lekkage. Door de extreem lichte waterstofmoleculen stijgt het gas snel op door de bodem, dekvloer, isolatie of bouwconstructie heen naar het oppervlak.

Daar - aan het oppervlak - gaan wij meten met een uiterst gevoelige waterstofsensor die een paar parts-per-million kan detecteren. We werken systematisch een raster af van de vloer, muur of grond en zien direct op het display waar de gasconcentratie het hoogst is. Op die plek bevindt zich exact onder of boven de lekkage. Met deze methode halen we vaak een nauwkeurigheid van 5 tot 15 centimeter - beter dan vrijwel elke andere techniek.

Voor welke situaties is tracergas vooral geschikt?

• Kunststof waterleidingen onder een betonvloer, waar akoestische detectie tekortschiet.
• Zeer kleine lekkages (haarscheurtjes, speldenprikken) die te weinig geluid maken voor akoestiek.
• Hemelwaterafvoeren en rioleringen waar geen druk op gezet kan worden voor een druktest.
• Cv-leidingen en vloerverwarming met meerdere groepen waar lokalisatie via thermografie geen duidelijk beeld geeft.
• Buitenleidingen onder bestrating, in tuinen of onder opritten.
• Daken, terrassen en balkons met onverklaarbare doorslagvocht.

Een belangrijk voordeel van tracergas: het werkt ook wanneer het systeem leeg is. Bij een eerder vastgestelde lekkage kunnen we de leiding aftappen en alsnog de exacte positie bepalen - handig in situaties waar voortdurende waterschade niet acceptabel is. Voor riolering, waar de leiding sowieso niet onder druk staat, is tracergas vaak de enige werkbare methode.

Veiligheid is bij tracergas een veelgestelde vraag. Het 95/5-mengsel valt buiten de explosiegrens (die ligt bij 4% waterstof in lucht - wij gebruiken een mengsel waarin de waterstof zo verdund is dat het bij menging met lucht nooit explosief kan worden). Bovendien is het reukloos, smaakloos en heeft het geen fysiologisch effect. Wereldwijd is tracergas de gestandaardiseerde methode voor moeilijke lekdetectie-situaties.

Tracergas-detectie wordt door alle Nederlandse verzekeraars geaccepteerd als professionele opsporingsmethode. We documenteren de meetwaarden, de gebruikte concentraties en de gevonden lekkage in onze rapportage met grafieken, foto's en een duidelijke conclusie. De hogere kostprijs van tracergas (vanwege het gas zelf en de gevoelige meetapparatuur) wordt in vrijwel alle gevallen volledig vergoed door de verzekeraar.